Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, zira bellek çabucak silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler zira kalabalık ortamlarda ince kokular kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır ve notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp hüküm vermek sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ve net başlar tabii ki bu düzen her üründe aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat çoğu zaman burada gizlidir. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç verir. Evrelerin geçişi çoğu zaman keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek işinizi görür. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık çekmek ısıyı yükseltir hem de aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka aynı ışık ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı yapar. Bir belli belirsiz notayı, 5 de damakta baskın duran güçlü aromayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve not kalitesi artar. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır hem de ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes almak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen puandır, çünkü ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini da gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla baharatlı tonlar erken belirir nitekim dar çaplılarda ısı artışı çok daha hızlıdır. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma temposu ise aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin gelir ve aromalar sonradan belirir hem de bu çabukluk tadın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur yapar ama gücünü düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece güçlü tat ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki his ve burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük görünse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak retrohale yöntemidir örneğin hafif bir soluk kokuyu daha geniş açar. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı bırakır sert bir nefes ise ince notaları örter. Güç damakta zayıf fakat koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil kısmı da ayrıntı göstermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en belirgin aromayı bile silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu içecekler dili uyuşturur hem de tat algısını azaltır. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha net görünür bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında yanış kısa sürdüğünden aroma değişimi daha dar bir alanda kalır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de kakao notasını hızla ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir sonuç verir bu sebeple düzenli ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince denemek daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe tat katmanı azalır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını puro notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı sunmaz yani her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman algıyı değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Kalın gövdeli beşli kutu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Tarih, puro adı ve not deftere girilmelidir nitekim ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki puandan çok fark çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre belirgin sedir tonu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını net verebilir örneğin sert bir duman sönük bir aromayla gelebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını güçlü tutar kaldı ki dolgun bir duman aromasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü aroma sunabilir tersi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde aroma farkı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece baharatlı tonlar öne geçer bu sebeple ortam şartlarını da deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli havada de çekiş tıkanır ve aroma bastırılır ısı ise yaprağın yanma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru okunur değerlendirme anı planlarken bunu unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem veya esinti olur. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki çubuğun aroması hatalı okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla sertse kül yapısı bozulur.